'บ้านดิน.คอม'เอ็นจีโอสู่ผู้รับเหมามืออาชีพ 14 กันยายน 2549 14:15 น. ๐ รัชดา ธราภาค : เรื่อง/ณัฐพงศ์ จีรังสวัสดิ์ : ภาพ กรุงเทพธุรกิจออนไลน์ : http://www.bangkokbiznews.com/2006/09/15/w006_137234.php?news_id=137234 เมื่อ 6-7 ปีที่แล้ว 'บ้านดิน' เป็นที่รู้จักในแวดวงผู้ที่สนใจธรรมชาติ รักสิ่งแวดล้อม และแนวคิดเรื่องการพึ่งตนเอง 'กลุ่มสล่าเอื้องจัน' ก็ถือกำเนิดขึ้นด้วยเป้าหมายแรกเริ่มในการทำงานด้านพัฒนาชุมชน ในอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ครั้งนั้น จตุรงค์ บุญจอม แกนของกลุ่ม และเพื่อนๆ เรียกตัวเองว่า 'กลุ่มอนุรักษ์' และ 'นักพัฒนา' ล่าสุด 'จตุรงค์' ผู้ดูแลเวบไซต์ baandin.com บอกว่า เขามีความตั้งใจที่จะทำธุรกิจรับเหมาก่อสร้างบ้านดิน และจะทำงานแบบมืออาชีพ เพื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 'จตุรงค์' เล่าว่า เขาและเพื่อนๆ เริ่มสนใจบ้านดิน เมื่อครั้งที่คิดจะปักหลักทำงานด้านพัฒนาชุมชนที่อำเภอแม่จัน บ้านเกิด พวกเขาลุกขึ้นศึกษาการทำบ้านดินโดยการเข้าร่วมเวิร์คชอปกับ โจน จันใด ต้นตำรับบ้านดินในประเทศไทย ที่อำเภอป่าติ้ว จังหวัดยโสธร โดยคิดแค่ว่า นี่น่าจะเป็น 'ทางเลือก' เพื่อการพึ่งตนเอง โดยลดการพึ่งพาจากภายนอก สร้างบ้านได้เอง ชวนเพื่อนบ้านมาช่วยกันสร้าง บ้านเธอบ้าง บ้านฉันบ้าง ไม่ต้องไปจ้างวานใคร ไม่ใช่แค่ในชุมชนละแวกบ้าน กลุ่มสล่าเอื้องจัน ใช้เวบไซต์เพื่อสื่อสารกับคนคอเดียวกัน ในเวลาแค่ 2-3 ปี จตุรงค์ และเพื่อนเดินสายสร้างบ้านดินทั่วประเทศไปเกือบ 20 หลัง "เราเน้นเผยแพร่องค์ความรู้ แล้วก็เดินทางไปสร้างให้หลายที่ เราลงแรง ช่วยสอนงาน แล้วขอแรงงานจากในพื้นที่ ค่าตอบแทนแล้วแต่จะให้ หวังให้บ้านดินเป็นกลไกสร้างความร่วมมือ สร้างมิตรภาพ และประหยัด มีเงิน 40,000-50,000 ก็มีบ้านได้" "ละครทีวี" ปลุกกระแสบ้านดิน หลายปีผ่านไปบ้านดินก็ยังได้รับความสนใจ แถมดูเหมือนจะเป็นที่รู้จักกว้างขวางขึ้นทุกที "เพราะกระแสรักธรรมชาติ คนรุ่นใหม่รักธรรมชาติ กระแสสปา และกระแส 'ตม' ผมก็ไม่ได้ดู แต่ตอนละครเรื่องนี้ออกอากาศทางช่อง 3 มีคนติดต่อเข้ามา บอกว่าถ้าไม่ได้นอนบ้านดินนอนตายตาไม่หลับ รวมทั้งรายการ 'นี่แหละชีวิต' ของแม่ชีศันสนีย์ มีการพูดถึงบ้านดิน" เวบมาสเตอร์ baandin.com พูดถึงกระแสบ้านดินขึ้นอย่างต่อเนื่อง ระยะหลังๆ คนที่ติดต่อเข้ามาไม่ใช่แค่กลุ่มคนคุ้นเคย คนทำงานพัฒนา หรือชาวบ้านที่จะทำงานแบบลงแขกขอแรงกันเหมือนที่ผ่านมา แต่กลายเป็น 'ลูกค้า' จริงๆ ที่เรียกร้องความเป็นมืออาชีพ จตุรงค์เรียนรู้ว่าการทำงานด้วยแนวคิดด้านการพัฒนา ไม่เหมาะกับโลกธุรกิจที่เขาก้าวเข้ามาโดยไม่รู้ตัว เขาพบว่า การทำงานแบบ "เท่าไหร่ก็ได้ แล้วแต่เขาจะให้" เป็นไปไม่ได้ในโลกที่ทุกอย่าง รวมทั้งเวลา แลกเปลี่ยนกันด้วยเงินตรา เช่นเดียวกับการดูแลผู้ใช้แรงงานที่มาเป็นช่างสร้างบ้านด้วยเช่นกัน ก้าวสู่ความเป็นมืออาชีพ กลุ่มสล่าเอื้องจันของจตุรงค์จึงปรับตัวรับสภาพ โดยต้นปีที่ผ่านมา 'บ้านดิน ดอทคอม' ย้ายถิ่นฐานจากอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย มาเปิดสำนักงานที่ซอยลาซาล ย่านบางนา รับเหมาก่อสร้างบ้านดินอย่างเป็นกิจจะลักษณะ "พบว่าลูกค้าส่วนใหญ่เป็นคนชั้นกลางในเมือง ที่วิ่งหาธรรมชาติ ไม่ใช่คนตามชนบทซึ่งเขาอยู่กับธรรมชาติอยู่แล้ว " จตุรงค์พูดถึงลูกค้าเกือบ 10 รายในมือขณะนี้ ซึ่งแจงดูแล้ว ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มรีสอร์ท และสปา มีทั้งที่นครราชสีมา จันทบุรี พะเยา เชียงใหม่ ฯลฯ ถึงตอนนี้ เขามีทีมงานประกอบด้วยสถาปนิก วิศวกร และคนงาน พร้อมลงมือออกแบบและก่อสร้างบ้านดิน รวมแล้วกว่า 40 ชีวิต การก่อสร้างบ้านแต่ละหลัง ทีมงานบ้านดิน ดอทคอม แนะนำว่าควรออกแบบใหม่ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศ และภูมิอากาศที่แตกต่างกัน รวมทั้งความต้องการใช้ประโยชน์ของผู้อยู่อาศัยย่อมแตกต่างกัน ตามประเภทของการใช้งาน และจำนวนผู้พักอาศัย ซึ่งงานของ บ้านดิน ดอทคอม เริ่มต้นตรงนี้ โดยการพูดคุยกับลูกค้า เพื่อออกแบบบ้านให้ จากนั้นคือการถอดแบบ และประมาณราคาในการดำเนินการก่อสร้างจริง อย่างลูกค้าเกือบ 10 รายของ บ้านดินดอทคอม ตอนนี้ สนนราคาแต่ละหลังอยู่ที่ 1.3 แสน ถึง 1.5 ล้านบาท ราคาที่ค่อนข้างสูงของการสร้างบ้านดินแบบมืออาชีพ จตุรงค์อธิบายว่ามาจากรายจ่ายสำหรับทีมงานสถาปนิก และวิศวกร ทั้งนี้ เพื่อมาตรฐานความปลอดภัย ซึ่งถ้าเป็นการสร้างแบบดิบๆ เป็นกระต๊อบในยุคแรก ก็จะตัดค่าใช้จ่ายตรงนี้ออกไปได้ จากนั้นส่งใบเสนอราคาและทำสัญญา ก่อนจะเริ่มดำเนินการก่อสร้าง หลังจากทำสัญญาภายใน 20 วัน ซึ่งระยะเวลาก่อสร้างอยู่ที่ 3-5 เดือน "เราหวังว่าตรงนี้จะช่วยสร้างรายได้ เพื่อวันข้างหน้าเราจะสามารถกลับไปทำงานพัฒนาชุมชน และอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมที่บ้านเกิดตามที่ตั้งใจไว้แต่ต้น " หัวหน้าทีม บ้านดิน ดอทคอม พูดถึงเป้าหมาย ที่เขายืนยันว่ายังอยู่ที่การสร้างชุมชนเข้มแข็ง ไม่ต่างจากตอนที่เขายังเป็น 'นักพัฒนา' แม้แต่น้อย เทคนิคต่างๆ สร้างบ้านดิน o แบบปั้น (Cob) ขึ้นเป็นหลังโดยใช้ดินเหนียวผสมกับฟางข้าว ค่อยๆ ก่อฝาผนังไปทีละ 1 ฟุต วิธีนี้จะได้บ้านดินที่แข็งแรงที่สุด o แบบอิฐดิบ (Adobe Brick) นำดินผสมเส้นใย เช่น แกลบ หรือเศษหญ้า ผสมโคลน แล้วปั้นเป็นอิฐดิบ และนำมาก่อเป็นฝาผนังบ้าน โดยใช้โคลนเป็นตัวผสาน เทคนิคนี้นิยมที่สุดในประเทศไทย o แบบโครงไม้ (Wattle&daub) ใช้ไม้สานเป็นตารางๆ นำผางชุบโคลน โปะเป็นฝาผนัง o แบบใช้ดินอัด (Rammed earth) ก่อสร้างฝาผนังโดยทำแบบพิมพ์ แล้วนำดินเหนียวอัดเป็นฝาผนัง o แบบใช้กระสอบทราย (Sand bag) ใช้กระสอบใส่ทรายให้เต็ม แล้วนำมาวางเรียง อาจใช้ลวดหนามเป็นตัวยึด แล้วฉาบด้วยดิน เทคนิคนี้ส่วนมากใช้ในภาวะสงคราม หรือมีการอพยพ วัสดุที่ใช้ : ดินที่อาจจะขุดจากข้างบ้าน และวัสดุตามธรรมชาติที่นำมาผสม อาทิ ฟางข้าว แกลบ ฯลฯ คุณสมบัติ: รักษาอุณหภูมิให้เย็นสบายในช่วงฤดูร้อน และอบอุ่นในฤดูหนาว, ดีไซน์สวยงาม ฯลฯ ความคงทน: อายุใช้งานยาวนานกว่าบ้านปูน ที่จังหวัดศรีสะเกษ มีบ้านดินอายุเก่าแก่ถึง 200 ปี ทนฝน : ถ้าสร้างถูกวิธี ฝนจะซึมเข้าแค่ 1-2 เซนติเมตร ซึ่งแห้งเร็ว และแกนกลางแห้งสนิท ปลวก: ดูแลเช่นเดียวกับบ้านไม้ และบ้านปูน ราคา: ขึ้นกับขนาด วัสดุ ความประณีต แต่โดยทั่วไปจะอยู่ที่ร้อยละ 60-70 ของราคาบ้านปกติ (หมายเหตุ : ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.baandin.com)